آزمایش تعیین تراز فشار صوت

هدف از انجام این آزمایش مشخص نمودن نواحی مختلف گارگاه بر اساس محدوده های تعیین شده تراز فشار صوت است . در این اندازه گیری محل های استقرار کارگران مدنظر نبوده ولی نتایج آن برای تعیین و مشخص نمودن توزیع تراز فشار صوت و محدوده های خطر کارگاه و همچنین تعیین منابع اصلی صوت برای کنترل صدا استفاده می شود.

وسایل مورد نیاز:

ترازسنج صوت – کالیبراتور – منبع تولید صدا ( ضبط صوت )

آزمایش تعیین تراز فشار صوت ؛ روش انجام آزمایش ( شرح آزمایش ):

ابتدا کارگاه را به نواحی شطرنجی با ابعاد یکسان تقسیم بندی می کنیم. لازم به ذکر مجدد است که طبقه بندی کارگاه ها معمولا طبق قواعد زیر انجام می شود:

۱) اگر مساحت کارگاه تا صد متر مربع باشد کارگاه را به نواحی با ابعاد ۲ متر مربع تقسیم بندی می کنیم.
۲) اگر مساحت کارگاه بین صد تا هزار متر مربع باشد کارگاه را با نواحی به ابعاد ۵ متر مربع تقسیم بندی می کنیم.
۳) اگر مساحت کارگاه بیش از هزار متر مربع باشد کارگاه را به نواحی با ابعاد ۱۰ متر مربع تقسیم بندی می کنیم.

هر چند زیاد بودن تعداد نواحی برای حصول نتیجه مطلوب تر است ولی امکانات و نفرات و زمان نیز دارای محدودیت بوده و عملا زیاد بودن تعداد نقاط اندازه گیری مطالعه را با مشکل مواجه خواهد کرد . ما در این آزمایش با توجه به مساحت کارگاه و امکانات موجود کارگاه را به نواحی ۱*۱ متری تقسیم می کنیم . سپس در مرکز هر یک از این نواحی اندازه گیری فشار صوت را بوسیله ترازسنجی که در حالت slow و high است (به دلیل یکنواخت بودن صدا در کارگاه و بالاتر بودن آن از ۶۵dB )انجام می دهیم و با توجه به اعداد به دست آمده نواحی را به صورت زیر طبقه بندی می کنیم :

۱- محدوده ایمن ( SPL < 65 dBA) با رنگ سفید یا سبز و با کد S (Safe)

۲- محدوده احتیاط ( SPL≤۸۵dBA >65 ) با رنگ زرد یا کد C (caution)

۳- محدوده خطر ( SPL>85 dBA ) با رنگ قرمز یا کد D ( danger)

نتیجه گیری

کنترل صدا به منظور کاهش اثرات آن و راحتی کارگر بوده و شامل روشهای کنترل مدیریتی (کنترل زمان و کنترل فنی) است .

روشهای عمومی کنترل فنی شامل مراحل زیر است :

کنترل در منبع صوتی :

۱-انتخاب دستگاه متناسب با فرآیند تولید

۲-انتخاب و نگهداری صحیح دستگاه

۳-محل و نحوه استقرار دستگاه

۴-قرار ندادن وسایل ایجاد کننده صدا در گوشه های ساختمان

۵-استفاده از جاذب صدا

کنترل در مسیر انتشار:

۱- مجزا نمودن منابع اصلی از سایر منابع

۲- افزایش فاصله بین اپراتور و دستگاه

حفاظت فردی:
استفاده از گوشی های حفاظتی آخرین راه برای حفاظت کارگر از سرو صدا می باشد .

در نهایت به طور خلاصه برای کنترل مواجهه با صدای بیش از حد می توان موارد زیر را انجام داد:
۱- تعیین مکان هایی که عملیات کنترل صدا باید در آن نقطه صورت گیرد.
۲- محدود کردن رفت و آمد کارگران در نواحی احتیاط و خطر.
۳- تعیین منابع اصلی صوتی که صدای بیشتری ایجاد می کند.

آزمایش تعیین تراز فشار صوت ؛ اندازه گیری مواجهه کارگر

در این اندازه گیری ها باید در نظر داشت که اندازه گیری صرفا در محل های تردد یا توقف کارگر و در ناحیه شنوایی وی انجام گردد . ارزیابی مواجهه کارگر با صدا مستلزم اندازه گیری تراز فشار صوت در مقیاس A و تعیین مدت مواجهه برای هر کارگر به طور مجزا می باشد . مراحل کار برای اندازه گیری و ارزیابی مواجهه کارگر با صدا به صورت زیر پیشنهاد می شود :

  • کسب اطلاعات لازم از چگونگی مواجهه از نظر طول هر بار مواجهه با صدا ، الگو و تناوب آن از جهت نوع صدا شامل پیوسته یا کوبه ای و سایر اطلاعات محیطی مرتبط با کارگر
  • تعیین ایستگاه یا ایستگاه های اندازه گیری : برای این کار ترجیحا محل استقرار یا محل های توقف کارگر تعیین و به عنوان ایستگاه اندازه گیری ثبت می شود و در همان ایستگاه ها در منطقه شنوایی کارگر بدون مزاحمت برای کار وی بر اساس الگوی مناسب اندازه گیری صورت می گیرد .
  • تلفیق تراز صوتی مواجهه با مدت های مواجهه به طوری که بتوان با استفاذه از تراز های معادل ، TWA یا دوز در خصوص مواجهه کارگر اظهار نظر نمود .
  • مقایسه نتایج با حدود مجاز و جواب روشن به این سوال که مواجهه کارگر در حد مجاز است یا بیش از آن

لازم به یاد آوری است که اندازه گیری میزان مواجهه هر کارگر متفاوت است و در صورت مشابهت در مواجهه بایستی برای هر کارگر میزان مواجهه معلوم گردد . با توجه به متنوع بودن شرایط کار کارگران ، بر اساس نحوه مواجهه و نوع محیط ، روش های اجرایی مختلف زیر برای اندازه گیری و ارزیابی پیشنهاد می گردد .

ما در این جا ، سه نوع از اندازه گیری برای مواجهه کارگر با صدای محیط کار را بررسی می کنیم :

۱- فرد ثابت است و صدا یکنواخت می باشد .
۲- فرد در اطراف منبع تولید صدای یکنواخت در حرکت است .
۳- فرد طبق برنامه زمانی خاصی در اطراف منبع مشغول به کار است .

هدف آزمایش

بررسی میزان مواجهه کارگر با صدای موجود در محیط کار

وسایل مورد نیاز

ترازسنج صوت – کالیبراتور – منبع تولید صوت ( ضبط صوت )

شرح آزمایش

الف) اندازه گیری برای فردی که ثابت است و با صدای یکنواخت کار می کند
در این اندازه گیری فرض را بر آن می گذاریم که کارگر در فاصله یک متری دستگاه ( منبع صوت ) مشغول کار است. ( صدایی که در این اندازه گیری و اندازه گیری های بعدی از آن صحبت می کنیم صدایی یکنواخت است که توسط منبع صوت در محیط پخش می شود. ) برای این منظور یک اندازه گیری از محیطی که کارگر در آن کار می کند کافی است.

ما پس از کالیبره کردن دستگاه ترازسنج به وسیله آن صدا را در یک متری منبع صوت ( جایی که کارگر کار می کند ) اندازه می گیریم. میزان به دست آمده نشانگر میزان مواجهه کارگر با صدای دستگاه است. آن گاه پس از اندازه گیری طبق فرمول زیر (طبق استاندارد ACGIH ) زمانی مجازی که کارگر می تواند با منبع صوتی در مکان تعیین شده ارتباط داشته باشد را حساب می کنیم.

در ادامه ی مبحث به روشهای اندازه گیری و ارزیابی صدا برای کارگران و میزان مواجهه آنها می رسیم. با توجه به متنوع بودن شرایط کار کارگران ، براساس نحوه ی مواجهه و نوع صدای محیط روشهای اجرایی مختلف زیر برای اندازه گیری و ارزیابی پیشنهاد می گردد. در این آزمایش کارگری که در معرض صدای یک منبع صوتی قرار دارد را مورد بررسی قرار می دهیم.

اگر کارگر تحت اثر یک منبع صوتی باشد دو حالت کلی پدید می آید :

۱-اگر کارگر در اطراف یک منبع صوتی مشغول به کار است و صدای زمینه یا صدای ناشی از منابع دیگر تاثیری بر صدای منبع مورد نظر ندارد و تراز فشار صوت در طول زمان یکنواخت و موقعیت کارگر نیز ثابت باشد ، یک اندازه گیری در محل استقرار کارگر می تواند به عنوان نماینده ی مواجهه باشد.
-در صورتی که تراز فشار صوت منبع در طول زمان یکنواخت ولی تراز فشار صوت در اطراف آن متفاوت باشد و کارگر در اطراف آن در حرکت باشد ، در این صورت در چند نقطه اطراف دستگاه به فواصل یکسان از منبع ، تراز فشار صوت را اندازه گیری کرده و با فرمول تراز فشار صوت متوسط مقادیر را به صورت یک عدد نمایش می دهیم .

۲- اگر موقعیت کارگر ثابت ، ولی تراز فشار صوت منبعی در طول شیفت تغییر کند ، در این صورت در محل استقرار کارگر تراز فشار صوت منبع صوتی در مکان های مختلف کارگاه را اندازه گیری کرده و سپس نتایج با استفاده از فرمول تراز معادل مواجهه ، به صورت یک عدد نمایش داده می شود (۱).

هدف :

هدف از انجام آزمایش ارزیابی مواجهه افراد در محیط های کار می باشد در این آزمایش یک حالت از دو حالت کلی در نظر گرفته شده و آن حالتی است که فرد در مواجهه با صدای یک منبع باشد نهایتا هدف از انجام آزمایش جلوگیری از صدمه و زیان به کارگران در محیط کار می باشد.

وسایل:

۱ – دستگاه ارزیابی صدا( صداسنج)
۲ – منبع صوت

شرح آزمایش :

در آزمایش این جلسه به اندازه گیری صدای محیط کار برای ارزیابی میزان مواجهه افراد پرداخته شد .
اندازه گیری صدای محیط کار برای ارزیابی میزان مواجهه افراد در دو حالت کلی وجود دارد :
۱- اندازه گیری صدای محیط کار برای ارزیابی میزان مواجهه ی فرد با یک منبع صوتی
۲- اندازه گیری صدای محیط کار برای ارزیابی میزان مواجهه ی فرد با چند منبع صوتی

مورد اول خود به سه حالت تقسیم می شود:

۱- فرد ثابت و صدا یکنواخت در طول زمان
۲- فرد متحرک در اطراف منبع ولی صدا یکنواخت
۳- فرد متحرک ولی صدا غیر یکنواخت

در این آزمایش ۳ مورد فوق به شیوه های زیر مورد بررسی قرار گرفت :

۱- زمان مواجهه ی مجاز برای فردی که در فاصله ی ۱ متری از منبع به طور ثابت کار می کند .
۲- برای ۸ ساعت کار و زمان مواجهه ی مجاز ، برای فردی که در اطراف منبع متحرک است
۳- در ۸ ساعت کار ، برای فردی که طبق برنامه ی زمانی زیر کار می کند
– ۵ ساعت کار در نقاط مختلف کارگاه و صدا یکنواخت است
– ۲ ساعت مواجهه با صدای زمینه ( دستگاه خاموش است )

اندازه گیری و محاسبات :

الف ) LP=90db در فاصله ی ۱ متری از دستگاه (برای فردی که به طور ثابت در فاصله ی یک متری منبع کار می کند)
ب ) محاسبه زمان مواجهه برای فردی که در اطراف منبع متحرک است :
منطقه ۱ =۸۷db
منطقه ۲ = ۸۷db
منطقه ۳ = ۸۹db
منطقه ۴ =۸۸db

اندازه گیری های فوق در فاصله ی ۱ متری از منبع انجام گرفته است که مقدار بدست آمده در بالا بیش از حد مجاز است
ج ) محاسبه تراز معادل مواجهه برای فردی که طبق الگوی زیر کار می کند :

اگر کارگر به مدت ۵ ساعت با ترازهای زیر تماس داشته باشد :

۱) ۸۵ دسی بل

۲) ۸۶ دسی بل

۳) ۹۰ دسی بل

اگر کارگر به مدت ۲ساعت با تراز های زیر مواجهه داشته باشد:

۱)۶۰ دسی بل

۲) ۷۵ دسی بل

۳) ۷۰ دسی بل

نتیجه گیری:

محیط کار زیان آور می باشد. در این محیط صدا بیش از ۸۵ دسی بل ارزیابی شد.

تجزیه وتحلیل:

در کشور ایران ارزیابی صدا بر طبق استاندارد ACGIH سنجیده می شود. این استاندارد در کمیته فنی بهداشت حرفه ای منظور گردیده که بر اساس آن در شیفت کاری ۸ ساعت در روز و ۴۰ ساعت کار هفتگی تراز فشار صوت مجاز ۸۵ دسی بل بوده و قاعده برای نصف شدن زمان مواجهه ۳ دسی بل افزایش است. در این آزمایش با توجه به این قاعده و استاندارد آزمایش انجام شد.